Tết đã vào đầu ngõ

Tết đã vào đầu ngõ
Chợ mang tên Nổ, cách nhà hơn 5 cây số, nên lần nào đi, mẹ cũng thức tôi dậy thật sớm. Trên đường, tôi hay thắc mắc về cái tên chợ, mẹ bảo không biết, rằng từ ngày mẹ lớn lên đã có tên vậy rồi. Mang niềm hoài nghi tôi hỏi cha thì cha cười bảo: “chợ Nổ là chỗ nợ, ra đó tha hồ mà nợ”. Tôi bị thuyết phục trước lời giải thích này, bởi trong những lần theo mẹ ra đây, nhiều lần tôi thấy mẹ mua nợ, và nhiều lần tôi thấy mẹ “cố tình” tránh mặt một số người, vì nợ.

Chợ Tết. Ảnh: bautroitranhdep.com

Ngày nhỏ, khi thời gian chuyển mình qua tháng Chạp, tôi thường ngồi mong ngóng mỗi sáng mẹ gọi tên cho theo ra chợ. Không phải mẹ thương tôi hơn em gái, mà ngày cận Tết, trên quang gánh của mẹ bao giờ cũng có hai ba món đồ cần bán. Thường một bên mấy trăm lá dong cha đi rừng lấy về hôm trước, một bên mấy buồng cau kèm mấy bó chè xanh đêm qua mẹ buộc chặt. Tôi được chọn vì mẹ bảo “số đỏ”, cứ đứng bán lần nào cũng hết hàng.

Chợ mang tên Nổ, cách nhà hơn 5 cây số, nên lần nào đi, mẹ cũng thức tôi dậy thật sớm. Trên đường, tôi hay thắc mắc về cái tên chợ, mẹ bảo không biết, rằng từ ngày mẹ lớn lên đã có tên vậy rồi. Mang niềm hoài nghi tôi hỏi cha thì cha cười bảo: “chợ Nổ là chỗ nợ, ra đó tha hồ mà nợ”. Tôi bị thuyết phục trước lời giải thích này, bởi trong những lần theo mẹ ra đây, nhiều lần tôi thấy mẹ mua nợ, và nhiều lần tôi thấy mẹ “cố tình” tránh mặt một số người, vì nợ.

Mẹ và tôi đi chợ thật sớm thế mà hôm nào ra chợ cũng đã đông nghịt người. Không có tiền thuê sạp bán, mẹ đặt gánh xuống bên đường, bên cạnh mấy cô chú trạc tuổi gồng gành buồng cau hay nải chuối. Tôi ngây thơ hỏi, đứng bán ở đây có phải là “đầu đường xó chợ” không? Mẹ nín lặng. Bao giờ cũng thế, khi không tìm được câu trả lời mẹ không nói gì.

Mẹ tôi mang tiếng bán buôn mà rất ít nói, chẳng mời gọi níu kéo người mua như cô bác hàng bên. Tôi cũng thường im lặng, vì sợ khi kêu to, mấy đứa bạn cùng lớp đang chọn áo mới bên kia đường nhìn thấy, tôi sợ cảnh mình đứng trước chiếc thúng rách đáy, bên trên là mấy buồng cau già.

Nhưng đi chợ Tết có nhiều niềm vui. Mà vui nhất hôm nào bán đắt hàng, mắt mẹ long lanh, tay mẹ run run kéo tôi đi sắm đồ Tết. Mẹ bao giờ cũng có sẵn trong đầu những thứ cần mua, thịt mấy cân, cá mấy con, su hào mấy củ và mấy bó hương trầm. Khi chiếc làn nhựa đã đầy, mẹ dẫn tôi đến hàng quần áo mới, tôi đứng đó chọn áo hoặc quần, chỉ một thứ nhưng lòng đầy rạo rực. Rồi mẹ chọn áo cho ông bà, cha, anh chị và em gái, thường là những màu sáng, mẹ bảo ngày Tết phải sáng sủa mới may mắn được.

Cuối cùng, mẹ dắt tôi đến trước cửa hàng câu đối đỏ, bảo chọn một bức. Tôi thích công việc này, vì nó có vẻ “long trọng”, và thường chọn theo gợi ý của ông nội đêm hôm trước. “Tổ tiên công đức thiên niên thịnh/ Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh” - Câu đối năm ấy tôi nhớ mãi.

Năm 2004, cha mất, từ đó không ai đi rừng lấy lá dong hay trèo cau cho mẹ tôi đi chợ nữa. Anh em tôi xa nhà, mẹ lủi thủi một mình.

Chúng tôi về khi Tết đã vào đầu ngõ, mẹ hỏi có đồ mặc Tết chưa, nhắc mua đồ áo mới cho ông bà, trong khi mẹ quên chưa mua áo mới cho mình, mấy chục năm nay.

https://laodong.vn/chuyen-doc-duong/tet-sap-vao-dau-ngo-587559.ldo