Xin chào: Khách [ Đăng nhập ] - [Đăng ký]

Đến thăm nhà Lớn Long Sơn

Đi trên quốc lộ 51 ngang qua địa phận xã Phước Hòa là đến ngã ba Long Sơn. Tiếp tục trên con đường ra hướng nam, nhìn về phía xa xa là chiếc cầu xinh xăn vắt ngang qua con sông Bộ Hành đầy thơ mộng. Đứng trên cao ấy, mở rộng tầm mắt về phía xa là hình ảnh các dãy núi liền nhau, uốn khúc tạo nên một bức tranh thủy mặc đầy chất thơ. Và điểm nhấn cho bức tranh ấy chính là hình ảnh thân quen với người dân nơi đây: Nhà Lớn Long Sơn.

Tam lầu cầu an

Ấn tượng đầu tiên của du khách thập phương khi đến với nhà Lớn Long Sơn (hay còn gọi là đền Ông Trần-xã Long Sơn-Bà Rịa Vũng Tàu) là hình ảnh các ngôi nhà san sát nhau. Đây là một quần thể kiến trúc khép kín với nhiều công trình đặc trưng, và mang nhiều “chất Nam Bộ”. Quần thể Nhà Lớn phân ra làm hai khu vực: khu vực thờ phụng bao gồm nhà thánh, lầu tiên, lầu trời, lầu phật, lầu cấm, nhà khách, nhà hậu. Đây là khu vực bất khả xâm phạm. Còn khu vực hai tức là công trình phụ của khu vực một gồm có năm dãy phố, chợ, lầu dài, trường học, nhà hội, nhà để ghe Sấm, nhà mát và khu lăng mộ của ông. Ông Trần cho xây dựng nhà chức năng để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân và làm nơi tiếp đón tất cả mọi người.
 


Một góc nhà Lớn

Khu nhà thờ nằm quay mặt về hướng đông, trung tâm là chánh điện - nơi thờ cúng Ông Trần và những người trong gia tộc họ Lê. Trong chánh điện có nhiều đồ vật quý, đặc biệt là bộ bàn ghế bát tiên, tương truyền của vua Thành Thái thường dùng, trang trí hoa văn tám ông tiên và hình rồng. Mặt trước và mặt sau của ghế được chạm trổ tinh xảo, thể hiện ý nghĩa chỉ có vua mới có thế dựa vào tiên và ngồi trên rồng. Hay bộ bàn ghế từ thời vua Khang Hi. Mặt ghế làm bằng cẩm thạch, gồm bốn ghế khi ngồi không mang dép phải để chân chạm đất tựa vào mặt đá mới thể hiện hết được uy quyền của người ngồi. Ngoài ra, chánh điện còn trưng bày bộ tranh khắc họa tác phẩm Lục Vân Tiên do Ông Trần vẽ trên lụa. Về sau, con cháu Ông Trần phục chế bằng kính và hoàn chỉnh thêm với tranh vẽ truyện hậu Lục Vân Tiên. Phía trên chánh điện là lầu trời, đặt 4 bàn thờ quay về bốn hướng để thờ trăm họ. Bên cạnh lầu trời có lầu phật và lầu tiên, hợp với nhà hậu tâm lầu cầu an chữ “khẩu”. Tiền điện với bên trên là lầu cấm được Ông Trần xây dựng năm 1927, ngày nay chỉ có một kì lão cao nhất được phép kỉnh cơm, không ai được vào tham quan hay cúng bái.


Tam lầu cầu an

Khu lăng mộ Ông Trần nằm về phía Nam khu nhà thờ, rộng 42 mét vuông. Phía Đông có một miếu nhỏ thờ ông Trần và một quần thể các nấm mộ của gia tộc họ Lê. Tất cả đều không khắc tên trên bia, mộ đắp bằng cát, tường bao bằng gạch, thể hiện nét tín ngưỡng của đạo Ông Trần là không phô trương, không xa xỉ, người chết đều bình đẳng như nhau.

Với những nét đặc trưng về văn hóa và giá trị tinh thần, quần thể khu Nhà Lớn đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia vào ngày 3/8/1991.

Nét đẹp trong văn hóa tín ngưỡng

Không phải sự ngẫu nhiên mà khi hơn 2/3 cư dân xã đảo Long Sơn theo đạo Ông Trần. Đạo ông Trần vốn thuộc tín ngưỡng dân gian, có thể nói đó là sự tổng hợp các tinh hoa của nhiều loại hình tín ngưỡng như đạo Nho, đạo Lão, đạo Phật cùng một số các tín ngưỡng dân gian của dân tộc ta. Các quy tắc cũng không quá khắt khe, ông Trần quan niệm đạo chính là đạo làm người nên không cần tụng kinh, gõ mõ, ăn chay…

Điều này được thể hiện khá rõ trong việc đám cưới và đám ma. Vì không quá câu nệ hình thức nên được tổ chức nhanh gọn, chủ yếu là cái tâm của mỗi người. . Cô Lê Thị Đến (thường gọi cô Tám Đến, con cháu Ông Trần đời thứ tư) cho biết: “Đạo của Ông Nhà Lớn không trọng hình thức, không dùng tượng thờ, không hành hương, chỉ quan trọng là cái tâm của mỗi người. Những công việc dù là sinh hoạt bình thường như nhóm lửa, thổi cơm, bó đũa, cúng kỉnh hay may vá, giúp đỡ khách qua đường sa cơ lỡ vận đều là những quy tắc của đạo trong Nhà Lớn”.
 


Nhà Lớn Long Sơn nhìn từ ngoài

Hàng năm, Nhà Lớn Long Sơn tổ chức hai lễ hội quan trọng, thu hút hàng chục ngàn người gần xa, chủ yếu từ các tỉnh miền Đông và Tây Nam Bộ về tham dự. Đó là Lễ Kỉnh Vía Ông Nhà Lớn (giỗ Ông Trần), diễn ra từ 18-20/2 âm lịch và lễ Trùng Cửu (lễ kỉnh cầu an) vào ngày 8-9/9 âm lịch.

Các kì lão hàng ngày thường làm việc cúng kỉnh và trông nom Nhà Lớn. Chuẩn bị cho lễ Trùng Cửu, nhân dân địa phương và con cháu trong dòng họ Ông Trần lo việc cơm nước, đồ dùng và tiếp đãi khách từ nhiều ngày trước. Tất cả khách vãng lai đều được Ban tiếp tân Nhà Lớn sắp xếp chỗ tạm trú đêm, phục vụ sinh hoạt ăn uống và hướng dẫn tham quan. Đó cũng là một điểm nhấn khiến nhà Lớn Long Sơn thêm thu hút khách du lịch gần xa.

Một số hình ảnh khác:



Với Hữu Thành

Với A. Giang-Nhâm-Tùng-c. Thủy


Với Nguyễn Tùng

Long Sơn tháng 10/2012

 

Ý kiến bạn đọc

Mã chống spam
 



Thông báo

Đóng

Những tâm sự muốn sẻ chia, những bài viết cảm nhận về cuộc sống, những sáng tác thơ, truyện ngắn mời bạn nhấn vào đây để cùng chia sẻ bài viết với chúng tôi